Poradnik zakupowy · Tarcze diamentowe
Jak wybrać tarczę diamentową do betonu, kamienia, płytek i asfaltu
Ostatnia aktualizacja:
Tarcza diamentowa nie tnie jak piła z zębami. Jej segmenty szlifują materiał, a spoiwo zużywa się w kontrolowany sposób, odsłaniając wciąż nowe diamenty. Dobrze dobrana tarcza tnie szybko i pozostaje ostra; źle dobrana tępi się, przegrzewa albo zużywa po kilku cięciach.
Poradnik opiera się na katalogach Tyrolit i pokazuje, jaką linię wybrać do danego materiału. Galflex jest autoryzowanym dystrybutorem Tyrolit w Rumunii.
W skrócie
- Tarczę dobiera się do materiału: beton, twardy kamień, ceramika i materiały ścierne wymagają różnych linii.
- Wieniec segmentowy szybko tnie materiały budowlane, a wieniec ciągły daje czyste krawędzie w płytkach i gresie.
- Na szlifierce kątowej tarcze diamentowe tną na sucho: kilka przejść, bez docisku i z przerwami na chłodzenie na biegu jałowym.
- Pył z betonu i kamienia zawiera krzemionkę krystaliczną (frakcję respirabilną): woda tam, gdzie produkt na to pozwala, odciąg u źródła i maska FFP2 lub FFP3.
Jak działa tarcza diamentowa
Tarcza ma stalowy korpus, a na obwodzie segmenty lub wieniec z ziarnami diamentu osadzonymi w spoiwie metalowym. W tarczach Tyrolit do cięcia na sucho segmenty są spiekane i spawane laserowo do korpusu. W miarę zużywania się spoiwa odsłaniają się nowe diamenty; katalog Tyrolit nazywa to systemem samoostrzenia. Dlatego spoiwo musi pasować do materiału: na bardzo twardym materiale zbyt twarde spoiwo ulega zeszkleniu i tarcza przestaje ciąć, a na miękkim, ściernym materiale zbyt miękkie spoiwo zużywa się bardzo szybko.
Kod linii Tyrolit mówi, do czego służy tarcza: DC = cięcie na sucho, U = uniwersalne materiały budowlane, C = beton, H = twardy kamień, A = asfalt, AB = materiały ścierne, M = marmur, T = płytki i ceramika. Na etykiecie znajdują się też prędkość maksymalna, wysokość segmentu, piktogramy zastosowania i norma EN 13236 dla narzędzi diamentowych.
Jaka tarcza diamentowa do jakiego materiału
Tabela podsumowuje zalecenia Tyrolit dotyczące tarcz do cięcia na sucho na szlifierki kątowe i przecinarki. Uniwersalna tarcza DCU to praktyczny wybór do mieszanych materiałów budowlanych, ale do granitu, kwarcytu, asfaltu czy ceramiki Tyrolit jej nie zaleca: tam należy wybrać linię przeznaczoną do danego materiału.
| Materiał | Rodzaj tarczy | Na co zwrócić uwagę | Linia Tyrolit (kolor etykiety) |
|---|---|---|---|
| Beton, jastrych, tynk | Tarcza do betonu lub uniwersalna | Segmenty z wycięciami dla chłodzenia | DCC (czerwona), DCU (żółta) |
| Beton zbrojony | Tarcza uniwersalna lub do betonu | Sprawdzić podany stopień zbrojenia | DCU, DCU TGD (żółta), DCC (czerwona) |
| Cegła, mur, beton komórkowy | Tarcza uniwersalna | FAST CUT: zamknięta krawędź, szybkie i czyste cięcie | DCU, DCU-FAST CUT (żółta) |
| Granit, kwarcyt, twardy wapień | Tarcza do twardego kamienia | Tarcze uniwersalne nie są zalecane | DCH, DCH TGD (niebieska) |
| Płytki, gres porcelanowy, porcelana | Tarcza z wieńcem ciągłym | Kształt 1A1R, czyste krawędzie | DCT, DCP (zielona) |
| Marmur, miękki kamień | Tarcza do marmuru | Drobne diamenty, precyzyjne krawędzie | DCM (zielona) |
| Asfalt, świeży beton, materiały ścierne | Tarcza do materiałów ściernych | Segmenty chroniące korpus przed podcięciem | DCA+C (szara, przecinarki); do spoin w materiałach ściernych na szlifierce: DCAB (szara) |
Wieniec segmentowy, turbo czy ciągły
Budowa wieńca decyduje o szybkości cięcia, jakości krawędzi i chłodzeniu tarczy.
- Segmentowy: segmenty oddzielone wycięciami. Według Tyrolit wycięcia w kształcie litery U zapewniają najlepsze chłodzenie i odprowadzanie urobku. To standardowy wybór do betonu, muru i kamienia, gdzie liczy się szybkość, a nie wykończenie krawędzi.
- Turbo: ciągły wieniec o falistym profilu. Zasadniczo kompromis między szybkością tarczy segmentowej a czystszą krawędzią tarczy ciągłej.
- Ciągły (zamknięty): nieprzerwany wieniec diamentowy, kształt 1A1R. Daje bardzo czyste krawędzie i jest wyborem do płytek, ceramiki i porcelany.
Cięcie na sucho czy na mokro
Tarcze diamentowe Tyrolit do szlifierek kątowych to tarcze do cięcia na sucho; maksymalna prędkość robocza (zwykle 80 m/s) jest podana na tarczy. Linie DCU, DCC i DCH mogą pracować także na mokro na przecinarkach od 300 mm; zawsze warto sprawdzić piktogramy. Woda chłodzi tarczę i wiąże pył u źródła, dlatego należy ją stosować wszędzie tam, gdzie pozwalają na to tarcza i maszyna; nie wolno jednak improwizować podawania wody do elektrycznej szlifierki kątowej.
Przy cięciu na sucho głównym wrogiem jest ciepło. Poradnik rozwiązywania problemów Tyrolit zaleca:
- Ciąć lite materiały w kilku przejściach o głębokości 2–5 cm.
- Regularnie zmniejszać docisk i pozwolić tarczy swobodnie obracać się, aby schłodziła się w powietrzu.
- Nie dociskać tarczy na siłę: ciężar maszyny w zupełności wystarcza.
- Niebieskie lub czarne przebarwienie tarczy oznacza przegrzanie.
Zobacz też: Tarcze do szlifierki kątowej
Pył krzemionki: zasada numer jeden
Beton, zaprawa, cegła, wiele kamieni naturalnych i płytki ceramiczne zawierają kwarc, a ich cięcie wytwarza pył zawierający krzemionkę krystaliczną we frakcji respirabilnej, na tyle drobny, że dociera głęboko do płuc. Dyrektywa (UE) 2017/2398 dodała do załącznika I dyrektywy 2004/37/WE w sprawie czynników rakotwórczych lub mutagenów „prace związane z narażeniem na krzemionkę krystaliczną-frakcję respirabilną powstającą w trakcie pracy” i ustaliła wiążącą wartość dopuszczalną 0,1 mg/m³ (frakcja respirabilna, okres referencyjny 8 godzin). Zagrożenie wynika z materiału i procesu pracy, niezależnie od marki tarczy.
Właściwa tarcza skraca czas pracy, ale nie zastępuje ochrony:
- Cięcie na mokro, jeśli pozwalają na to tarcza i maszyna.
- Odciąg u źródła: osłona z króćcem odsysającym podłączona do odkurzacza do pyłu budowlanego.
- Odpowiednia ochrona dróg oddechowych (FFP2 lub FFP3) dobrana na podstawie oceny ryzyka; w pomieszczeniach zamkniętych aparat oddechowy.
- Sprzątanie odkurzaczem lub na mokro, nigdy na sucho miotłą ani sprężonym powietrzem.
Minimalne wyposażenie ochronne
Okulary ochronne, ochronniki słuchu, rękawice i maska przeciwpyłowa, zgodnie z piktogramami Tyrolit. Nigdy nie należy trzymać głowy w płaszczyźnie obracającej się tarczy.
Prawidłowy montaż i oznaki zużycia
Przed wymianą tarczy należy odłączyć maszynę od zasilania lub wyjąć akumulator i nigdy nie montować tarczy pękniętej ani uszkodzonej. Strzałka na tarczy musi zgadzać się z kierunkiem obrotów, otwór musi dokładnie pasować do wrzeciona, a kołnierze muszą być czyste, płaskie i jednakowej wielkości. Nie wolno przekraczać prędkości maksymalnej podanej na tarczy. Materiał trzeba zamocować, a duże płyty podeprzeć, aby tarcza się nie zakleszczyła. Po zakleszczeniu należy wyłączyć maszynę i trzymać ją nieruchomo aż do zatrzymania tarczy; nie wolno wyciągać obracającej się tarczy z rzazu.
| Objaw | Prawdopodobna przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| Tarcza przestaje ciąć, segmenty błyszczą | Specyfikacja zbyt twarda dla materiału | Kilka cięć w miękkim, ściernym materiale lub płyta do ostrzenia |
| Bardzo szybkie zużycie | Tarcza niedopasowana do ściernego materiału | Twardsza specyfikacja do tego materiału |
| Niebieskie lub czarne przebarwienie | Przegrzanie przez zbyt duży docisk | Kilka przejść, przerwy na chłodzenie |
| Korpus wytarty pod segmentami, pęknięcia, utracony segment | Bardzo ścierny materiał, zbyt twarda tarcza, zakleszczenie | Natychmiast wycofać tarczę z użycia |
Zobacz też: Bezpieczeństwo tarcz ściernych
Dlaczego oznaczenia EN 13236 i oSa mają znaczenie
Przy 80 m/s oderwany segment lub pęknięty korpus staje się pociskiem. Bezpieczeństwo zależy od mocowania segmentów, stabilności korpusu i specyfikacji dopasowanej do materiału, a tego nie widać w chwili zakupu. Tyrolit produkuje narzędzia diamentowe zgodnie z normą EN 13236 i jest członkiem założycielem oSa (Organizacji na rzecz Bezpieczeństwa Materiałów Ściernych); według producenta znak oSa gwarantuje zgodność z normami bezpieczeństwa EN, regularne kontrole produkcji i identyfikowalność producenta.
Tarcza Tyrolit z oznaczeniem EN 13236 i oSa czy tarcza bez oznaczeń normowych?
Tyrolit zaleca, aby nie używać narzędzi bez symboli oSa i EN 13236. Tarcza bez marki i bez oznaczeń normowych nie informuje ani o dopuszczalnej prędkości maksymalnej, ani o specyfikacji i nie da się jej przypisać do producenta. Tarcza Tyrolit dobrana do materiału zapewnia powtarzalną wydajność i przewidywalne zużycie: mniej wymian tarczy i mniej poprawek cięcia.
Zobacz też: Tanie czy markowe tarcze
Najczęstsze pytania
Jaka tarcza diamentowa do betonu zbrojonego?
Tarcza wyraźnie zalecana do betonu zbrojonego: w ofercie Tyrolit uniwersalne tarcze DCU (żółte, także w wersji TGD) lub tarcze do betonu DCC (czerwone). Gdy tarcza trafi na pręt zbrojeniowy, nie należy jej dociskać na siłę.
Czy gres porcelanowy można ciąć tarczą segmentową?
Można, ale krawędź będzie wyszczerbiona. Do płytek, ceramiki i gresu porcelanowego należy użyć tarczy z wieńcem ciągłym (1A1R), na przykład Tyrolit DCT lub DCP z zieloną etykietą.
Dlaczego tarcza diamentowa przestała ciąć?
Najczęściej diamenty uległy zeszkleniu, bo specyfikacja jest zbyt twarda dla materiału. Tyrolit zaleca kilka cięć w miękkim, ściernym materiale lub użycie płyty do ostrzenia. Jeśli problem wraca, warto przejść na linię przeznaczoną do danego materiału.
Czy tarczą diamentową do betonu można ciąć metal?
Zasadniczo nie. Przetnie zbrojenie w betonie, ale nie jest przeznaczona do cięcia samej stali. Do prętów, profili i blach należy użyć tarczy do cięcia metalu. Do prac mieszanych Tyrolit oferuje tarcze diamentowe DC ALL, przeznaczone do niemal wszystkich materiałów.
Właściwa tarcza diamentowa do każdego zadania
Galflex jest autoryzowanym dystrybutorem Tyrolit w Rumunii. Zapraszamy do zapoznania się z ofertą tarcz diamentowych Tyrolit lub do kontaktu: wystarczy podać materiał i maszynę, a zaproponujemy odpowiednią tarczę.
Źródła i dokumentacja
Powiązane poradniki
Jaką tarczę do szlifierki kątowej wybrać? Poradnik dla majsterkowiczów
Jaką tarczę założyć na szlifierkę kątową do prętów, profili, kostki brukowej, płytek, rdzy lub spoin, jak dopasować ją do maszyny i zasady BHP dla początkujących.
BHP przy szlifierce kątowej: tarcze z oznaczeniem EN 12413 i oSa oraz bezpieczna praca
Dlaczego tarcze wykonane wg EN 12413 ze znakiem oSa mają znaczenie, jak je przechowywać, sprawdzać i montować, jakie środki ochrony stosować i jak ograniczać pył krzemionkowy. Z listą kontrolną.
Tanie czy markowe tarcze ścierne: ile naprawdę kosztuje jedno cięcie
Cena tarczy to tylko część kosztu. Jak obliczyć rzeczywisty koszt jednego cięcia i dobrać linię Tyrolit: od okazjonalnego majsterkowania po przemysł.